Toch nog met wat vertraging vliegen we in bijna 3 uur vliegen naar Casa Blanca, de tussenstop,waar we wachten op connecting flight. Nu nog maar een klein uur naar Marrakech maar ondertussen ben je toch een hele dag kwijt. Eindelijk in M en het een na laatste wat geregeld moest worden was een huurauto scoren. Een Peugeot 207 voor niet al te veel geld en als we in Eurie’s betaalde kregen we nog korting ook. Sta je dan met je Dirham’s gereed, dan maar een deel Eurie’s en de rest met Dirham’s bij terugbrengen van de auto 10 dagen later.
Was onder tussen al donker en daar reden we dan met z’n tweeën van het vliegveld naar de binnenstad, wat omringt is met hoge muren. Hier binnen krioelde het van het verkeer en dat door de kleine straatjes en steegjes. Met de lonely planet moesten we er wel komen. Nou niet echt dus. Bij de Place Jaman El Fna moesten dus de guesthouse zijn, niet wetend dat dat een autovrij zone is. En ja waar laat je de auto? Een goed gh gevonden aan Place de Foucault, weg om de marktplaats heen. Auto kon achter t gh en Place Jaman Eeeel Fna is op loopafstand. Overnachting was 29 pleuro, niet echt goedkoop vergeleken bij al mijn andere reizen. Men weet natuurlijk de Europese prijzen en passen dit lekker aan in dit noord Afrikaans land. Maar ja niks aan te doen.
Na het opfrissen met de benenwagen naar de marktplaats om wat eten te scoren.
Nou dat is al een hele heisa want overal wordt je de eetkraampjes zowat ingesleurd. Gewoon maar ergens neergeplofd, menu kaart bekeken en een zooi gerechtjes gesteld. Was goed binnen te houden o.a. gebakken aubergine, olijven, salade, brood, spinazie, vis, paprika en de mint thee bleef maar vloeien.
Al rondslenterend uitgebuikt, wat een drukte op straat en ook op de markt zelf waar we maar heel even zijn geweest ivm sluiten. Om het plein zagen we ook heel veel gh staan dus dat weten we voor de terugkomst in M over 10 dgn.
Onze eeste dag begint niet al te vroeg, kijken nog even van het dak van het gh over het park en naar de minaret Koutoubia, een 70m hoog monument.
Na de "parkeerwachter" te hebben betaald een uitweg zoeken in de richting van Quarzazate. Toch niet zo makkelijk met een simpele kaart. Onderweg tanken en de bandenspanning laten controleren. Hup stond ie weer met zijn handje op ; betalen.
Nou na de vakantie weet ik wel wat ik doe als die Marokkanen in de werkplaats komen als ze de banden willen oppompen of of we even naar de fiets willen kijken hahahah.
Eindelijk buiten de stad op richting het Atlas gebergte, meteen droog stenig en heuvelachtig landschap. Wegdek is oké, weinig verkeer en nog niet te heet. Al snel begint de weg te slingeren omhoog. Hier begint route du Tizi-n-Tichka (naam van de 2260m hoge pass waar we overheen gaan. Omgeving wordt weer groener tegen de bergwanden aan, grote cactusplanten, plukjes palmen, eikenbossen, walnoot en oleander. Langs de weg locals die minerale stenen proberen te slijten. Gewoon doorrijden, zwaaien en je hebt er geen last van, tot je even stopt om een foto te maken of rustig even te genieten van het moois. Alsof ze het ruiken, net strontvliegen die van alle kanten vandaan komen gesneld. Weg rust, weg even genieten. Ggggggggrrrrrrrrrrrrrrrr
Hoe hoger we stijgen hoe minder groen het is, wat gras krijgt de overhand en nog hoger is het alleen maar stenig met op de achtergrond de besneeuwde toppen van de Atlas.
Als we de pas over zijn begint het maanachtige landschap van de anti Atlas.
We rijden door kleine gehuchten, weinig mensen op straat, we volgen een riviertje all the way to Q. Dus hierdoor rijden we door een groenstrookje terwijl verder weg kale rotswanden en stenen de overhand hebben.
70 km voor Q staat er een auto met panne langs de weg en de chauffeur zwaait een stopteken. Wij stoppen en hij vraagt of ie mee mag rijden naar Q. Best stap maar in en rijden toch wat sneller door dan normaal dus ook wat minder genietend van de omgeving. Gelukkig rijden we hier ook weer op de terugweg. De local spreekt wat Frans dus we kunnen wat communiceren.
Q komt in zicht en hij nodigt ons uit voor een koppie thee bij zijn oom die handelt in tapijten ed die hij met een kamelen karavaan uit Timbouktoe haalt. Dat is 6 maanden heen en weer door de woestijn. Lekker bakkie thee en het gesprek gaat al snel over kamelentocht, slapen in een tent in de woestijn ed. hij kom wel wat regelen bij zijn familie. Oké laat maar weten wat het kost. Als dank voor het meenemen van de gestrande chauffeur krijgen we een "gids" mee die ons wel wat bezienswaardigheden laat zien in de omgeving. Eerst een gh scoren voor de nacht maar dat kunnen hun ook wel regelen. Tuurlijk wat niet.
Op naar een oase waar een filmscčne is geweest, onderweg ook hollywood in de desert tegen gekomen waar films als Gladiator, The last temptation of Christ, The living daylights, Alexander de Grote, Jewel of the Nile en zelfs de "Tibetaanse"film Kundun. Hier een beetje rondgelopen, door een Kasbah gedoold, vijgen gegeten die we van een oud vrouwtje kregen. Zelfde gravel/dirt road terug waar de 207 eigenlijk niet voor geschikt is terug gereden en op naar een 2
Oom kwam ook nog heel even zeggen dat hij de woestijntrip geregeld had en de volgende ochtend langs kwam voor de routebeschrijving en de betaling.
Afspraak was 9.00u, na ons ontbijt inpakken en heel even gewacht op oom. Alles afgehandeld, afgedongen, bedankt en afscheid genomen te hebben op pad naar de N9 in zuidoostelijke richting, op naar de Drâa vallei. Dit is een lint van palmboom oases, kasbah’s en berberdorpen langs de rivier de Drâa. Dit is de langste rivier in Marokko die in de Atlas begint en uitmond in de Atlantische Oceaan bij Cap Drâa.
Weg nog steeds oké, eerst nog door het maanlandschap, over de pass Tizi-n-Tinififft waar de weg weer lekker omhoog en omlaag kronkelde. Pas bij Agdz volgt de weg de rivier en zie je de oases van palmbomen, daarbij of tussenin de dorpjes en natuurlijk een kasbah. Functie van een kasbah was puur militair. Dus een fort (kazerne) om militairen te huisvesten.
Rond het middaguur even langs de weg wat gegeten met het uitzicht op de rivier en een oase.
Op naar Zagora, hier wat inkopen gedaan, over een marktje gelopen en weer eens in een winkel gelokt onder het mom van dat ik met mijn camera een foto moest maken en doorsturen en dat weer onder het genot van een bakkie munt thee.
Gauw weer door naar Tagounite, de plaats waar het woestijnavontuur zou beginnen.
Weg was aanzienlijk smaller geworden hier in de Hammada ( stenen woestijn) en the place to be for game of chicken. Ondanks de rechte, vlakke, smalle strook teer kan je nog snelheden halen van 120 km/u, totdat je een vrachtwagen of taxi tegenkomt. Wie gaat er dan de lager gelegen gravel berm in met zijn scherpe stenen en kuilen/gaten. Meestal schijnt de tourist in hun huurauto dit te verliezen maar daar moet je bij mij niet mee aankomen hahahah. Verscheidene locals hebben voor chicken gekozen heheheh.
Bij het "kantoortje"aangekomen in T lieten we de brief zien en er gingen 2 locals mee de auto in om ons te begeleiden naar het tentenkamp. Nog even mijn heel langzaam leeglopende rechter voorband laten oppompen. Stukje door over asfalt en toen weer een gravelweg op, dit ging over in zand. Af en toe leek het wel rally rijden, motor hoog in z’n toeren door zachte zandputten heen, over hobbels waarbij de spoiler het zwaar te verduren had en de bodemplaat ook. Het laatste stukje vol gas door een zandbak waarna we op een hard stuk zand de auto parkeerde voor een tent.
Welkoms thee, wachten was op Ali, nou die liet op zicht wachten. Een hogere zandduin beklommen voor een uitzicht. Er kwam een flinke bries opsteken die het fijne zand oplaaide. Niet goed voor camera’s du weer terug. Met een gids een rondje gereden op een dromedaris. Was een leuk intermezzo. Bij terugkomst was Ali gearriveerd, die wees ons onze tent.
Op dezelfde zandduin de zonsondergang bekeken maar die was niet zo spectaculair en daarna gegeten in onze bijtent. We kregen tajine. Dit is een mix van groente in een aardewerken schaal met een conische deksel erover. Dit geheel word op houtskool gezet en de groenten stomen langzaam gaar. Plaatselijke variaties zijn met lam en dadels, kip en olijven. Wordt gegeten met brood.
Pitten na nog even de immense sterrenhemel bewonderd te hebben.
Matrassen waren goed, zware dekens erop en je kom zowat door het "tentdoek" heen kijken.
’s Nachts nog wat miezer regen gehad.
In de ochtend een ontbijt van brood, jam, le vach kiri kaas en mint thee. Hierna klaargemaakt voor de woestijntocht op de dromedaris.
Er gingen 2 manden op de rug en een "zadel" waarop je zat. Een beetje achter de ene bult op de rug van het schip van de woestijn.
Opstappen, met een brul gaat eerst de achterkant omhoog en dan de voorkant dus je moet goed de knop van het zadel vasthouden om je tegen te houden.
We hadden al "tulbands" om gewikkeld, en het tjokken begon. Urenlang eindeloos hetzelfde zien, en het lijkt wel of je niet vooruitkomt. Wel heel erg stil en rustig in de woestijn. Rechts keek je tegen de bergrug aan van Jbel Bani, voor je vlakke woestijn met in de verte wat bosjes en links zandduintjes met bosjes en de watertoren van Mhamid. We kruiste ook nog een bovengrondse leiding waardoor water uit de bergen stroomde. Na een 4 uren bij de duinen aangekomen, in de luwte van een ging de gids een lunch in elkaar flansen: salade, brood en mint thee. Nog wat rond gekeken en met de dromedarissen naar een waterput gelopen om ze van wat water te voorzien. Bij de 3de keer de emmer erin gegooid te hebben brak het touw en daar stond de gids dan met een touweindje in zijn handen.
Ben toen een tak gaan zoeken, nou dan kon je blijven zoeken want deze moest wel een metertje of 3 zijn. Toen vond ik een lange dunne wortel die ik afbrak en van het uiteinde een haak maakte. Nu gaan vissen voor de emmer, na een tijdje was het toch gelukt om de emmer boven water te halen en het watervoeren van de beesten kon doorgaan.
Toen weer inpakken en terug naar tenten. Zo goed als same way back.
Tegen de avond weer gehoopt op een mooie zonsondergang, maar helaas.
In het donker maar wel bij kaarslicht in de bijtent weer heerlijk gedineerd.
Ali kwam er nog bij zitten en die had al een biertje teveel op dus die begon Carla een beetje te verleiden en bood mij een miljoen kamelen. Toen moest ik met wel even goed bedenken want als ik ze maar voor een euro van de hand kon doen was ik toch effies miljonair. Maar C kennende zou het misschien niet zo lang uithouden bij zo’n berber met een dikke zwarte snor, lang haar wat bijna dreadlocks waren en zelden een douche zag, maar ja er komt een maar: hij scheen wel een echte authentieke berber massage in het zand onder de sterrenhemel te kunnen geven en daar zou C wel voor kunnen vallen. Vooral na een dag op de dromedaris heb je toch een zere kont en pijn in de rug. Hahahaha.
Volgende ochtend zag ik mijn linker bandje wel heel erg plat staan, dus maar even wisselen. Ontbijt, in het museum van Ali gelokt om wat souvenirs te kopen en de rally rit terug naar T om de gids weer thuis af te zetten en de lekke band te laten repareren.
Zelfde weg terug naar Zagora, hierna na nog 67 km verder. Onderweg flink wat regenbuien gehad dus vandaag echt een autodagje.
Bij de T-splitsing met de R 108 naar het oosten richting Tazzarine. We kwamen nu door een brede vallei te rijden. Rond het middaguur de auto weer langs de weg gezet en gegeten/ benen gestrekt.
Grasvlaktes met af en toe een bloemenzee, links en rechts bergruggen.
Krijgen we een bocht naar links, door een ‘kloof’ heen en wat later een bocht naar rechts rijden we zo een gordijn grote hagelstenen in. Nog wel een stukje doorgereden en de auto maar langs de kant gezet achter een paar campers. Het bleef maar naar beneden storten, ondertussen is het sneeuwwit om ons heen maar besloten op een gegeven moment toch maar weer gaan rijden want je kan misschien nog wel een uur blijven staan. Rijden we 400m verder zo weer uit de bui en is het weer helemaal groen. Erg bizar.
Onderweg nog een bakkie munt gedronken bij een tankstationnetje, achteraf ga je daar ook niet voor de gezelligheid zitten. Tochtte flink door dat zaaltje, geen muziek, helemaal niks. Snel door naar Rissani, na wat later blijkt een gat te zijn aan het eind van een doodlopende weg tegen de Erg Chebbi woestijn. Leek nergens op dus door naar Erfoud. Hier een gh gevonden uit de LP, wat rond gelopen en gekeken en in het gh wat gegeten.
Volgende ochtend na ontbijt een short cut naar Tinejdad langs de grotere weg N 10.
Rustige weg, vlak, grasland omgeving en af en toe een gehucht.
Op de N 10 west naar Tinerhir, beginpunt van de Todra Gorge.
De Todra Gorge is een breuk ( 300 m diep ) in het oppervlak van het plateau die de hoge Atlas en de Jebel Sarhro scheid en daardoorheen stroomt een heel helder riviertje.
Bij de afslag had je een mooi uitzicht op de "buitenwijk" met op de achtergrond de besneeuwde toppen van de Atlas. Even tijd voor een foto.
De weg klom gestaagd en slingerend omhoog, uitzichten al op het riviertje en aan de overkant de rechthoekige berberhuizen, besmeerd met leem zodat ze amper opvielen. Om de gehuchten weer de palmbomen, wat een apart uitzicht geeft met de sneeuw op de achtergrond. Daling naar het riviertje en daar begon de kloof. Meteen was je opgesloten tussen 2 wanden van rood steen, weggetje voor je en een kolkend riviertje naast je.
Verder gereden de kloof in, voor bussen gelukkig niet mogelijk want er was een stuk weg weggeslagen en dat was dus over keien en door water heen waden met de 207.
Hierna was de weg veel beter, wel bochtig door de kloof heen tot we weer doorwadend de rivier kruiste. De kloof werd smaller en de weg was ondertussen gravel en stenen, een enkele tegenligger gehad en een vrachtwagentje die aardig doorgaste en daar waar we konden uitwijken hebben we m maar voorbij laten gaan. Daar waar de kloof wijder werd konden we Tamtattouche al zien. Hadden besloten tot hier te rijden en dan een gh te zoeken. Hadden we lekker de middag om de omgeving te ontdekken. Bij het gh lekker even in de zon gezeten, koude kamer installeren, wat spulletjes gepakt voor de hiking. Tegenover het gh omhoog tot een vlakke laag, hier de route bepalen naar de rand van het plateau. Ging meteen weer lekker omhoog, steiler en als laatste via grote rotsblokken naar de rand. Vanaf hier had je naar het noorden toe een vlak landschap naar de bergen, het zuiden de kloof met daar achter hoge heuvels. Weinig begroeiing, stenige vlakte, flink windje en niet al te warm. De enigste begroeiing was een laag blijvend houtige plant (Potentilla achtig) die men rooide om, denk ik op de koken. Men trok m met wortel en al uit de grond. Men heeft hier zeker nog geen voorlichting gehad dat dat de erosie bevordert. Als je nou de planden afknipt dan kunnen de stompen weer aangroeien lijkt mij. De nodige foto’s gemaakt en naar de punt van een cliff gelopen waar even hiervoor een herder hadden zien lopen met de geiten en schapen die de helling daar afdaalde. Wij daar ook naar beneden, een herder passerend en terug naar T. Daar nog langs de rivier gelopen, foto’s van de woningen en locals genomen. Terug naar gh, warme douche, koelde flink af toen de zon weg was en opgemaakt voor het dinner. Weer heerlijke tajinne. 2 man personeel kwamen er later nog bij zitten en daar hebben we nog wat mee zitten praten, moppen en raadsels.
Volgende ochtend een goede laag ijs op de auto. IJskrabber wat is dat???? Cd doosje hadden we ook niet dus toen maar voorzichtig de bankpas genomen. Auto starten en de blower aan, beetje warmte was wel gewenst,
Terug door de donkere kloof want de zon stond nog niet hoog genoeg om erin te schijnen. Het licht was nu nog niet zo fel, wat een vollere kleur aan alles gaf. Staat de zon al hoger en is het licht feller dan worden de kleuren ook fletser.
Net buiten de kloof een ontbijtje genuttigd, zoals altijd de munt thee en stokbrood met jam of de lachende koe.
Terug naar de N10, op naar Boumalne du Dade. Hier begint de Gorge du Dade.
Ook deze goede asfalt weg slingert weer door de kloof, komen meer gehuchten tegen, meer verkeer dus al bij al minder mooi en interessant dan de Todra. Na ongeveer 50-60 km terug gereden en de kloof nog van een andere kant bekeken.
Onderweg nog wel wat gestopt voor de nodige kiekjes.
Weer terug op de N10 opgemaakt voor de ruim 100 km naar Quarzazate. Rechte weg over een vlak plateau met aan weerzijde heuvels en aan de rechterkant daarachter de besneeuwde Atlas toppen. Heel even gestopt in El Kelaa M’Gouna. Wat inkopen gedaan en een vers yoghurtje gegeten. Plaatsje is bekent om zijn rozenwater. Dit is ontstaan doordat pelgrims regelmatig in het verleden de Perzische roos mee terug nam op hun terugtocht vanuit Mekka. Ten noorden is er ook een rozenvallei, alleen interessant in het voorjaar als de roze Perzische roos bloeit en daar een roze zee verschijnt.
Onderweg een stukje van de weg gepicknickt. Wel op een stenige vlakte maar met een uitzicht op de wit besneeuwde top van Irhil M’Goun, een vierduizender.
De rest van de route naar Quarzazate ging voornamelijk door een vlakte van stenen die aan de linker kant over ging in een groot meer, af en toe een gehucht en een kasbah.
Later in de middag in Q een koppie thee genoten met een gebakkie en de volgende etappe besproken. Hier blijven of doorrijden en dan onderweg een slaapplaats zoeken, werd de tweede optie. Waarheen hierna? Dat werd Cascades d’Ouzoud.
Vanaf Q naar het noorden richting Marrakech, bekende weg want deze ook gereden op de heenweg. Onderweg maar bar weinig gh gezien, eigenlijk niks en hoe meer we stegen naar Tizi n’Tichka hoe donker het werd. Sneeuw kwam ook steeds dichter bij de weg en de omgeving opvallend besneeuwder. Met een pitstop vlogen er nog een paar sneeuwballen in het rond en ook in de auto. Wat foto’s geschoten van de sneeuw en de ondergaande zon. Snel door, kijken of er in Taddert een gh was. Eentje was er te vinden, Carla eropuit gestuurd voor inspectie en kon ze haar charmes in de strijd gooien voor het bedingen van de prijs. Wat ik later zo hoorde was het een shithole. Maar ze had alweer contact met een local die wel een kamer in zijn huis wilde "verhuren" om wat bij te verdienen. Van hem hoorde we ook dat de pass een paar dagen dicht was geweest door de sneeuwval. Auto geparkeerd bij zijn werk (wegwerkerskamp met sneeuwschuivers ed). Met de spullen lopend naar zijn huis, achter in het dorp door donkere steegjes en tegen de helling van de berg.
Spullen en bed geďnstalleerd waarna we met hem nog even wat moesten gaan drinken, eigenlijk geen zin maar we wilde niet onbeleefd zijn, dus even maar. Thuis kregen we pasta voorgeschoteld wat wel erg lekker was en hij bleef erbij zitten voor de gezelligheid 
